Síðustu vikurnar hef ég dvalið í Namibíueyðimörkinni og dundað mér við að taka viðtöl við fólkið sem þar býr. Glöggir lesendur muna eflaust eftir því að ég skrifaði um fólkið í pistli fyrir jól, það kallast ≠Aonin (yfirstrikaða samasemmerkið stendur fyrir klikkhljóð en Damara/Nama, tungumálið sem hópurinn talar, tilheyrir hinum frægu klikktungumálum sem er að finna í sunnanverðri Afríku).

≠Aonin hópurinn er mjög lítill og lifir í litlum húsaþyrpingum eftir Kuisebánni endilangri í eyðimörkinni miðri. Það sem er merkilegt við búsetu ≠Aonin fólksins er meðal annars það að það býr innan þjóðgarðs, en samkvæmt lögum er bannað að búa innan þjóðgarða. Þjóðgarðurinn var stofnaður fyrir rúmum hundrað árum og voru þá gerðar tilraunir til að flytja fólkið burt. Það var þó ekki á því að láta flytja sig af sínu eigin landi, þar sem það hafði alið allan sinn aldur og forfeður þeirra einnig frá ómunatíð, svo það fór ekki fet. Þetta er líka mjög merkilegur staður. Kuisebáin er yfirleitt þurr og meðfram árfarveginum er mikill gróður og há tré þó allt í kring sé ekkert nema hvítur sandur. Þessa dagana flæðir áin reyndar því hér hafa verið þvílíkar rigningar, þær mestu í manna minnum að mati margra heimamanna svo svæðið í kringum ánna er sérstaklega grænt.

Annað sem er merkilegt við ≠Aonin fólkið er að það byggir afkomu sína að miklu leyti á melónu sem kallast !nara (upphrópunarmerkið stendur fyrir annað klikkhljóð) og er einlend á því svæði sem ≠Aonin fólkið byggir. Melónan er full af stórum og næringarríkum fræjum og aldinkjötið er þykkt og safaríkt. Frá ómunatíð hefur það því safnað þessari melónu og hefur hún má segja haldið lífi í fólkinu. Það er því ekki að undra að annað nafn yfir hópinn er !Naranin sem vísar í melónuna góðu.

Það er mjög gaman að keyra á um í eyðimörkinni og reka nefið annað slagið inn á heimili fólksins og spjalla við það í smá stund. Húsin eru flest sett saman úr plötum af ýmsum stærðum og gerðum, oft minna þau helst á bútasaumsteppi. Plötunum hafa þau safnað saman héðan og þaðan t.d. er notast við tunnur sem hafa verið flattar út, ýmsar tré- og járnplötur, trjábörk, leir, kúaskít og sum húsin eru meira að segja úr pappakössum! Já, hér er svo sannarlega ekki verið að sækja í ónauðsynlegan lúxus heldur er það nægjusemin sem gildir. Í eyðimörkinni er ekkert rafmagn og ekkert farsímasamband. Flest heimilin hafa þó aðgang að rennandi vatni ekkert svo langt í burtu. Eldað er yfir opnum eldi og er það yfirleitt geitakjöt og maísmjöl, nú eða !naragrautur sem verður fyrir valinu. Ég sagði túlknum mínum frá því að á Íslandi væri yfirleitt aldrei eldað yfir opnum eldi. Hann rak upp stór augu: ,,Hvernig eldið þið þá?”. Svo fattaði hann það sjálfur að trúlega væri of kalt á Íslandi til að elda úti svo frekari útskýringa var ekki þörf.
Aðbúnaður ≠Aonin fólksins er ekki svo slæmur sé miðað við marga aðra íbúa Namibíu. Auk þess að safna og selja !nara melónur stunda flestar fjölskyldurnar sjálfsþurftarbúskap, eru með geitur, kindur og jafnvel kýr. Fæstir hafa vinnu en það vekur athygli að flest fólkið myndi vilja hafa vinnu. Það er þó spurning hvort það sé betur sett í vinnu eða ekki, ef marka má þetta dæmi:

Albert er 37 ára tveggja barna faðir og það þriðja er á leiðinni. Hann vinnur sem næturvörður á heilsugæslu. Á hverjum degi hjólar hann í og úr vinnu, um klukkutíma hvora leið. Vinnudagurinn er 14 klukkutímar – frá kl. fimm um eftirmiðdaginn til kl. sjö morguninn eftir. Albert á einn frídag í mánuði, annars vinnur hann alla daga, líka um helgar. Launin eru sem samsvarar 15.000 krónum á mánuði. Albert er hamingjusamur því fyrir peninginn getur hann sent börnin sín í skóla og borgað vatnsreikninginn.

Jah... maður spyr sig?